بررسی و تبیین ادله مشروعیت مرزهای ملی و جغرافیایی

نویسندگان

پژوهشگر گروه فقه سیاسی مرکز فقهی ائمه اطهار 1

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی 2

چکیده

پیرامون مرزهای ملی و جغرافیایی دو دیدگاه وجود دارد: دیدگاه اثبات و دیدگاه انکار. منکران با اعتقاد به مرزهای عقیدتی، یا اساساً مرزهای ملی را نمی‏پذیرند و یا به «عنوان ثانوی» (اضطرار و...) به آن تن می‏دهند. اما قائلان به دیدگاه اثبات، قائل به مشروعیت مرزهای ملی و جغرافیایی به «عنوان أوّلی» هستند و برای اثبات آن به ادله متعدد و گوناگونی استناد می‏کنند. مقاله پيش‌رو تلاش دارد تا ادله و انگاره‏های دیدگاه اثبات را بررسی و تبیین كند. پرسش اصلی تحقیق از قرار ذیل است: دیدگاه اثبات مرزهای ملی، مبتنی بر کدام ادله و انگاره‏های فقهی است؟ برای دستیابی به پاسخ، تلاش می‏شود با رویکرد اجتهادی ـ تحلیلی و با بهره‏گیری از روش مطالعات کتابخانه‏ای، ادله و انگاره‏های دیدگاه اثبات رصد و تبیین شود. انگاره‏های هفت‌گانه ذیل به‌عنوان دستاورد تحقیق بررسی و تبیین شده‌اند: انگاره سرزمین یا قلمرو حاکمیت، انگاره مالکیت مشاع، انگاره حق شرط و اشتراط، انگاره قراردادهای نامعین، انگاره حکومت‏های فدرالی، انگاره تحجیر، احیای موات و حق تقدم در سرزمین، انگاره جهاد دفاعی.

کلیدواژه‌ها