چشم‌انداز نشریه

نشریه «مطالعات تطبیقی اندیشه دینی» بستری علمی برای واکاوی روشمند، منصفانه و تطبیقیِ اندیشه در پهنه ادیان، مذاهب و سنت‌های فکری است. رسالت این نشریه، تعمیق فهمِ مقایسه‌ای از باورها، متون، نظام‌های اخلاقی، حقوقی و تمدنی است؛ فهمی که از مرز توصیف صرف شباهت‌ها و تفاوت‌ها فراتر رفته و به لایه‌های مبانی، روش‌ها، زمینه‌های تکوین و پیامدهای هر دیدگاه نقب می‌زند. این نشریه با تکیه بر اخلاق پژوهش و ترویج «روش‌شناسی تطبیق چندسویه»، در پی آن است که مطالعات تطبیقی دینی را از یک ابزار جانبی به یک افق پژوهشی مستقل و نظریه‌پرداز ارتقا دهد و زمینه‌ساز گفت‌وگوی عالمانه میان سنت‌های گوناگون دینی و فلسفی باشد.

چشم‌انداز نشریه آن است که در افق برنامه‌ریزی‌شده، به مرجعی معتبر و پیشرو در حوزه «مطالعات تطبیقی اندیشه دینی» در سطح ملی و بین‌المللی تبدیل شود؛ مرجعی که پژوهشگران برای درک تطبیقی، میان‌رشته‌ای و بینافرهنگی پدیده‌های دینی بدان رجوع می‌کنند. نشریه با انتشار پژوهش‌های اصیل، مسئله‌محور و با بهره‌گیری از داوری دقیق، می‌کوشد ضمن ارتقای کیفیت ادبیات تطبیقی، شبکه‌ای پویا از پژوهشگران، دانشگاه‌ها و مراکز علمی داخلی و خارجی ایجاد کرده و به گفتمان علمی در تراز جهانی دامن زند.

 

اهداف کلان

۱. گسترش پژوهش تطبیقی: انتشار پژوهش‌های اصیل، مروری و نقدهای علمی در حوزه‌های کلام، فلسفه، فقه، تفسیر، اخلاق، عرفان و تاریخ، با تأکید بر تحلیل تطبیقی و کمک به توسعۀ مبانی نظری این عرصه.

 

۲. تقویت روش‌شناسی تطبیقی: حمایت از مقالاتی که افزون بر مطالعۀ تطبیقی، به واکاوی مبانی، ظرفیت‌ها، کاستی‌ها و روش‌های نوین پژوهش تطبیقی در اندیشه دینی می‌پردازند.

 

۳. بسترسازی گفت‌وگوی علمی و بینادینی: فراهم آوردن فضایی برای ارائه و نقد منصفانه آرای اندیشمندان با گرایش‌های گوناگون و تقویت گفت‌وگو بر مدار استدلال، انصاف و احترام متقابل.

 

۴. واکاوی تطبیقی سنت‌های دینی و فکری: تحلیل مستند شباهت‌ها، تفاوت‌ها و زمینه‌های تاریخی-فکری مذاهب اسلامی و نسبت آن‌ها با سایر ادیان و مکاتب فلسفی.

 

۵. توسعۀ مطالعات میان‌رشته‌ای: ترغیب پژوهش‌هایی که با بهره‌گیری از ابزارهای علوم انسانی و اجتماعی، مسائل اندیشه دینی را از منظر تطبیقی و تلفیقی تحلیل می‌کنند.

 

 محورهای موضوعی و ریزموضوعات:

 

نشریه مقالات پژوهشی، تحلیلی و انتقادی را در گستره‌های زیر می‌پذیرد:

 

- الهیات تطبیقی: تحلیل تطبیقی آموزه‌های کلامی و الهیاتی در ادیان و مذاهب گوناگون.

 

- گفت‌وگوی بینادینی و تقریب: مطالعات نظری و عملی دربارۀ تعامل میان ادیان، دیپلماسی دینی و الگوهای تقریب.

 

- مطالعات تطبیقی متون مقدس: روش‌شناسی، تفسیر و تحلیل تطبیقی قرآن، کتاب مقدس و دیگر متون دینی.

 

- اخلاق و معنویت تطبیقی: مقایسۀ نظام‌های اخلاقی، عرفانی و سلوکی در سنت‌های دینی و مکاتب فکری.

 

- فقه و حقوق تطبیقی: بررسی تطبیقی مسائل فقهی، حقوقی و نظام‌های هنجاری در اسلام و سایر ادیان.

 

- اندیشه سیاسی و تمدنی: تحلیل تطبیقی موضوعات سیاسی، اجتماعی و تمدنی در اندیشه‌های دینی مختلف.

 

- تاریخ، فرهنگ و اجتماع: مطالعات تطبیقی تاریخی، فرهنگی و مسائل اجتماعی جوامع دینی با رویکرد میان‌رشته‌ای.