چشم‌انداز نشریه

نشریه «مطالعات مقارنه‌ای مذاهب اسلامی» با اتکا به پیشینه‌ای علمی و پژوهشی در حوزه مطالعات مذهبی، رسالت خود را بر تعمیق شناختی عالمانه، منصفانه و تطبیقی از مذاهب اسلامی استوار کرده است. این نشریه تلاش می‌کند تا با تبیین مبانی مشترک و بررسی تفاوت‌های معرفتی، فقهی، کلامی و تمدنی میان مذاهب، زمینه‌ای برای تقویت همگرایی علمی، فهم متقابل و اعتدال گفتمانی در تعاملات بین‌مذهبی فراهم آورد. هدف اصلی نشریه آن است که با تولید دانش معتبر و مستند، مسیر تعالی علمی، وحدت‌آفرینی و روشنگری در جهان اسلام را هموار سازد.

چشم‌انداز این نشریه آن است که در افق برنامه‌ریزی‌شده، به قطب علمی مطالعات تطبیقی مذاهب در جهان اسلام تبدیل شود؛ مرجعی که پژوهشگران و مراکز علمی برای فهم دقیق، روشمند و منصفانه از آرا و تراث فکری مذاهب بدان رجوع می‌کنند. ما بر آنیم تا با ترویج «روش‌شناسی تطبیق انتقادی» و پرهیز از تطبیق‌های صوری یا جدلی، بستر تولید دانشی را فراهم آوریم که مبنای همزیستی پایدار و گفت‌وگوی تمدنی میان مذاهب اسلامی باشد.

 

 اهداف کلان:

۱. تبیین مبانی نظری و معرفتی مذاهب اسلامی و ارائه تحلیل‌های تطبیقی جهت فهم دقیق‌تر وجوه اشتراک و افتراق.  

۲. ایجاد بستری نخبگانی برای نقد منصفانه، گفت‌وگو و بررسی علمی آرای فقهی، کلامی، تفسیری و تاریخی مذاهب اسلامی.  

۳. تقویت گفتمان تقریب و همزیستی دینی بر پایه پژوهش‌های آکادمیک و روشمند و ارائه الگوهای عملی تعامل میان پیروان مذاهب.  

۴. توسعه مطالعات دانش‌بنیان مقارنه‌ای، با هدف کسب مرجعیت علمی و نظریه‌پردازی در عرصه فهم تطبیقی مذاهب اسلامی.

 

 محورهای موضوعی و ریزموضوعات:

این نشریه مقالات پژوهشی اصیل، نوآورانه و مستند را در حوزه‌های زیر می‌پذیرد:

 

مطالعات تطبیقی فقهی:

- تطویر تاریخی و مقارنه قواعد فقهی در مذاهب مختلف اسلامی.  

- بررسی تطبیقی مسائل نوپدید فقهی در مذاهب.  

- مقارنه روش‌شناسی‌های اجتهاد، استنباط و ادله فقهی.  

 

مطالعات تطبیقی کلامی:

- تحلیل تطبیقی آموزه‌های توحید، نبوت، امامت و معاد.

- بررسی اختلافات و مشترکات کلامی و تأثیر آن بر گفتمان دینی.  

- نقد و تحلیل اندیشه‌های کلامی معاصر مذاهب اسلامی.  

 

مطالعات تاریخی و تمدنی مذاهب:

- بازخوانی تطبیقی تحولات تاریخی مدارس و جریان‌های مذهبی.  

- نقش مذاهب در شکل‌گیری تمدن اسلامی.  

- تعاملات علمی، فرهنگی و سیاسی میان مذاهب در دوره‌های مختلف.  

 

مطالعات قرآن‌پژوهی و تفسیر تطبیقی:

- بررسی تطبیقی رویکردهای تفسیری مذاهب اسلامی.  

- روش‌شناسی تفسیر در مکاتب تفسیری مختلف.  

- تحلیل تطبیقی مباحث علوم قرآنی.  

 

اخلاق و معنویت در مذاهب اسلامی:

- مقایسه نظام اخلاقی و سلوکی مذاهب.  

- تطبیق آموزه‌های معنوی و عرفانی در جریان‌های اسلامی.  

- نقش اخلاق بینامذهبی در تقویت همزیستی دینی.  

 

مطالعات اجتماعی و معاصر مذاهب:

- بررسی جریان‌ها و جنبش‌های معاصر دینی در جهان اسلام.  

- تحلیل تطبیقی چالش‌های جوامع مسلمان از منظر مذاهب.  

- نقش مذاهب در امنیت اجتماعی، همبستگی دینی و توسعه فرهنگی.  

 

گفت‌وگوی بینامذهبی و تقریب:

- الگوهای نظری و عملی برای توسعه گفت‌وگوی بینامذهبی.  

- بررسی ظرفیت‌های وحدت‌بخش اندیشه اسلامی.  

- دیپلماسی دینی و نقش آن در کاهش سوء‌تفاهم‌های بینامذهبی.