نویسندگان
طلبه حوزه علمیه
1
2
چکیده
شرایط فتوا و تصدّی مقام مرجعّیت تقلید همواره از کانونیترین مباحث علم فقه و اصول بوده است. در کانون این شروط، بحث از اعتبار «اورعیّت» - یعنی برتری در ورع نسبت به دیگر فقیهان واجد شرایط - جایگاهی ویژه دارد. پرسش این است که آیا اورعیّت، شرط لزوم تقلید از مرجع است یا خیر؟ اگر وجوب تقلید از اورع پذیرفته شود، تقلید از مجتهد غیر اورع، در فرض وجود اورع، جائز نخواهد بود. با توجّه به محلّ ابتلاء بودن این مسئله، خصوصاً برای مکلّفانی که در پی انتخاب مرجع جایز التّقلید خود هستند و همچنین فقدان مقالهای مستقل و جامع در اینباره، پژوهش حاضر ضرورت مییابد. از اینرو، این نوشتار با هدف بررسی فقهی و اصولی اشتراط اورعیّت در مرجع تقلید سامان یافته و میکوشد اثبات کند که اورعیّت نهتنها یک ویژگی ترجیحی، بلکه شرطی معتبر برای احراز این مقام است. در این راستا، با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و مراجعه به منابع فقهی، اصولی و روایی، ابتدا مفهوم «اورعیّت» از منظر لغت و اصطلاح فقهی بررسی شده؛ سپس اقوال فقهای امامیه، ادلّۀ موافقان و مخالفان اشتراط اورعیّت، تحلیل میگردد و در پایان، به راههای اثبات اورعیّت فقیه اشاره میشود. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که برخی ادلّۀ روایی، نظیر مقبولۀ عمر بن حنظله، موثقۀ داود بن حصین و روایت موسی بن اکیل - در صورت تحلیل دقیق سندی و دلالی - توان اثبات اشتراط اورعیّت را دارا هستند. افزون بر این، برّرسیهای عقلایی و سیرۀ عملی متشرّعه نیز بهطور مؤکّد از برتری فقیه اورع در منصب مرجعیّت حمایت میکند؛ چراکه فزونی ورع، نقشی تعیینکننده در اطمینان مکلّف به صحت و صواب فتوا دارد.
واژگان کلیدی
