نویسندگان
1
2
چکیده
پژوهش حاضر با هدف واکاوی مسئلهی تعارض میان دو روایت که یکی نسبت به دیگری دارای افزودگی (زیاده) است و این زیاده به اختلاف معنایی منجرّ میگردد، انجام شده است. با عنایت به اینکه ریشۀ این اختلاف میتواند ناشی از اختلاف نسخ یا تلازم واژگان باشد، در کلام فقهاء میان دو اصل «اصالة عدم زیادة» و «اصل عدم نقیصة» در تعیین نقلِ مرجح، تعارض برقرار است. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی قرائن ترجیحِ نقل دارای زیادی میپردازد؛ در این راستا، علاوه بر بازخوانی قرائن عام همچون سیرۀ عقلا و تقدّم اصل عدم غفلت، تمرکز اصلی پژوهش بر تحلیل قرائن خاص از جمله «أضبط بودن راوی»، «موافقت نقل دارای زیادی با سایر روایات صحیح» و «انطباق آن با آرای قدماء و اصحاب ائمه(» معطوف گشته است. یافتههای تحقیق مبین آن است که ملاک نهایی در این باب، ایجاد «ظن نوعی» و اطمینان برای نوع مردم است؛ چراکه حجیت اصل عدم زیاده بهعنوان یکی از اصول لفظی، منوط به ایجاد ظن نوعی است و در صورت تحقق این ظن، در مورد نقل دارای زیاده، حکم به صدور آن شده و مقدم میگردد.
واژگان کلیدی
